Als er verdriet in je lijf zit. Omgaan met uitputting door verlies.

  • Home
  • Herstellen
  • Als er verdriet in je lijf zit. Omgaan met uitputting door verlies.

Wat veel mensen onderschatten, is de enorme tol die het verliezen van iets of iemand eist. Het is hartstikke vermoeiend voor lichaam en geest. Zonder dat je het door hebt werkt dit door op allerlei lagen. Dat geldt niet alleen voor sterfgevallen. Ook het verliezen van een baan, een relatie of wie je dacht dat je was neemt rouw met zich mee. Dit zijn de beste tips voor omgaan met uitputting doordat je iets verloren hebt.

 

Erken het verlies

 

Je kunt het misschien nog niet helemaal omvatten en dat hoeft ook helemaal niet. Maar wees je ervan bewust dat je iets verloren hebt en dat dit een merkbaar effect heeft op hoe jij je voelt. Dat maakt je geen watje.

Het laat zich zien als een vaag gevoel van vermoeidheid in je lichaam, altijd sluimerend op de achtergrond. Misschien ervaar je een druk achter je ogen of een vol gevoel in je hoofd. En af en toe is er die plotselinge scheut van verdriet of pijn. Soms gepaard met een herinnering of gedachte. Veel vaker gewoon enkel als een gevoel.

Erken simpelweg dat het er is. Een prachtige uitspraak vind ik, ‘sadness doesn’t want to be healed. It wants to be held.’ Verdriet wil niet geheeld worden, het wil vastgehouden worden. Zeker in zo’n eerste fase van rouw is dat waar. Wees er gewoon mee samen. Zie dat het er is en hoe het zich laat zien.

Het maakt niet uit wie of wát je verloren hebt, trouwens. Het verlies van een huisdier bijvoorbeeld kan er soms net zo inhakken als het verlies van een familielid. Jij bent de enige die bepaalt hoe diep het gaat, want jij bent degene die het voelt gebeuren in je lichaam en ziel.

 

Het duurt zo lang als het duurt

 

Zelfs rouw is in deze haastige tijden soms bijna een werkwoord geworden. We willen het ´verwerken´ en gebruiken dat woord alsof iemand ergens regels heeft opgesteld voor hoe verwerken moet gaan. De waarheid is: er is geen formule. Je kunt rouw niet haasten. Het duurt zo lang als het duurt.

Eigenlijk heeft dat ook iets heel moois. Ergens, hoe raar het ook klinkt, is het een cadeau dat het zich niet laat haasten. Het is een van die zeldzame ervaringen in het leven waarin de kloktijd er even niet toe doet. En jouw bereidheid om dat gegeven te omarmen maakt alle verschil voor het effect van deze periode op je leven.

Als je het probeert weg te duwen of op te jagen, raak je afgesloten en verwijderd van jezelf. Het effect daarvan is weer dat het moeilijk is om contact met anderen te maken. De wereld gaat alleen maar meer pijn doen. Het lijkt alsof niemand je begrijpt en je raakt oververmoeid en depressief van het gevecht met jezelf.

Leef je echter samen met de ervaring, dan ontstaat er iets heel anders. Kleine momentjes waarop je absolute stilte ervaart in jezelf. Een gedeeld moment met iemand in jouw leven waarbij je voelt of in de ogen van de ander ziet, ‘wij begrijpen elkaar zonder woorden.’ Een soort verstilling van de tijd. Eenvoudigweg ‘zijn’ en je diepste mens-zijn voelen.

Het klinkt misschien gek, maar geniet ook van de momenten dat je extreem vroeg wakker bent en de zon op ziet komen. Je hebt de macht om de inhoud van dat moment voor jezelf te bepalen. In plaats van gefrustreerd te zijn over het vroege tijdstip en dat je niet kunt slapen, zet een kop warme thee en drink die op in het open raam. Kijk hoe het licht buiten verandert. Ruik de frisse ochtendlucht. Zie hoe andere mensen wakker worden. Dit zijn de momenten van mijmering, waarop je geest juist de ruimte krijgt om op onbewust niveau het verdriet een plek te geven.

 

Samenleven met verdriet

 

Misschien ben je wakker en slaap je op gekke tijden. Laat het gebeuren. Geef zoveel mogelijk ruimte aan wat je lichaam en geest nodig hebben. Je onderbewuste is aan het werk om alles een plekje te geven.

Je voelt misschien de neiging om heel hard te gaan werken of juist helemaal niets meer te doen. De truc is om te doseren. Doe de afwas en neem daarna weer tijd voor jezelf. Werk een halfuur zonder afleiding aan een werkklus en neem daarna tien minuten pauze.

Doe de dagelijkse dingen in kleine beetjes en neem tussendoor voldoende rust en tijd om gewoon te ‘zijn’.

Dat betekent: ga een keertje extra naar de koffieautomaat en drink je koffie buiten het kantoor op. Knuffel een boom (ja, écht. In de natuur zijn heeft een bewezen heilzaam effect op verdriet, verwerking en ontspanning. Er gewoon onder gaan zitten op een bankje mag ook 😉  ). Breng tijd met jezelf door zonder afleiding. Ga bijvoorbeeld op bed liggen met mooie klassieke muziek op de achtergrond en laat je gedachten gaan.

 

Wees zacht met jezelf

 

Neem je voor dat alles voorlopig even op slakkentempo gaat. Dan kan het alleen maar meevallen op de momenten dat je wel voldoende energie hebt en alles eventjes sneller gaat. Maar laat je basishouding zijn: vertragen in alles.

Vraag aan je leidinggevende extra tijd om taken te doen of kijk waar je verantwoordelijkheden kunt delen. Op zijn allerminst kun je een lijstje maken van wat je nog moet doen, daar de tijd voor te nemen en voorlopig geen nieuwe klussen te accepteren.

Neem de tijd in de ochtend om op te staan, uitgebreid te ontbijten en zonder afleiding van telefoon of tv je dag te starten. Ga ‘s avonds vroeg naar bed en schrijf misschien een stuk in je dagboek of lees een troostrijk (of leuk, grappig, licht) boek.

Zachtheid voor jezelf in alles.

 

Je verdriet delen met andere mensen

 

Misschien ben je introvert of een rasechte binnenvetter, en wil je het liefste alles in je eentje oplossen. Toch is het belangrijk om je, juist in deze periode, verbonden te voelen met andere mensen. Verbinding is een eerste levensbehoefte, net als slapen, eten en drinken.

Hoe je het liefste wilt dat die verbinding eruit ziet ligt aan jou. Wat past bij je? Misschien wil je graag honderduit praten. Lange gesprekken tot diep in de nacht en heel veel knuffels. Kies dan mensen uit waar jij het gevoel van hebt dat je met hen op dat niveau kunt communiceren. Personen waarmee jij een goede klik hebt en al eerder een diep gesprek hebt gevoerd. Die snappen wat je nodig hebt.

Maar als je een binnenvetter of introvert bent, kan het al voldoende zijn om iemand op de hoogte te stellen van de situatie. Vraag aan diegene dan ook de vrijheid om af en toe te kunnen zeggen, ‘ik heb vandaag weer veel aan het verlies gedacht,’ of ‘ik zit niet lekker in mijn vel’, zonder dat die ander daar uitgebreid vragen over gaat stellen. Als introvert kan het al genoeg zijn om te weten dat iemand je begrijpt, zonder overweldigd te worden door een gesprek.

Sommige mensen hebben weer iets anders nodig. Bijvoorbeeld steun in de vorm van daden in plaats van woorden. Andere mensen zitten misschien anders in elkaar dan jij, en dus zul je ze moeten uitleggen waar je behoefte aan hebt. Zeg bijvoorbeeld letterlijk tegen je geliefde, ‘ik voel me gesteund als jij wat meer in huis doet deze week. Het geeft me een rustig en veilig gevoel te weten dat ik thuiskom op een opgeruimde plek. Daarmee help je me het meest.’ Of zeg, ‘Ik hoef er niet echt over te praten, maar ik vind het wel heel fijn om wat meer samen op de bank filmpjes te kijken deze week. Dat geeft me het gevoel dat ik thuis ben.’

Kortom: wees duidelijk over wat je nodig hebt. Andere mensen willen vaak heel graag helpen en ook nog precies op de manier die jij nodig hebt. Maar dan moet je ze wel uitleggen wat dat is.

 

Een hart onder de riem

 

Als je nu door een moeilijke periode gaat waarbij je afscheid moet nemen van iets of iemand, dan wil ik je heel veel liefde en sterkte toewensen. Neem alle tijd en ruimte die je nodig hebt. Daar heb je recht op.

 

Ga jij op dit moment door een rouwperiode of heb je nog aanvullende tips voor een ander? Laat het dan even weten in de comments hieronder. Ik vind het super interessant om te lezen hoe jij hierover denkt.

 

Liefs, Nien

 

 

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Blog Comments

Ha nienke,
Ik vroeg me af hoe jij bent om gegaan met de spanningen in je lichaam. Bij mij keert spanning in mijn nek, keel en kaak steeds terug. Het voelt alsof ik dan alles aan het onderdrukken ben. Ik ben er al achter aan het komen waar de spanning vandaan komt en lijk steeds dieper de graven naar de oorzaken. Toch blijf ik heel erg denken: als ik dit maar denk, dan verdwijnt de spanning voor altijd. In plaats van gewoon weten dat zo’n slecht patroon tijd nodig heeft om te slijten. Het blijft erg frustrerend om te weten wat je fout doet en toch steeds in de valkuil te blijven trappen. Is dat herkenbaar en hoe ben jij er mee om gegaan? Is de spanning bij jou verdwenen?

Liefs

JongBurnout

Ha Tess,

Het gebied dat jij beschrijft wordt ook wel het keelchakra genoemd in sommige tradities. De spanning die je daar opbouwt heeft te maken met jouw waarheid durven uitdragen. Soms gaat dat letterlijk over je durven uitspreken. Maar het kan ook minder letterlijk zijn. Als je bijvoorbeeld vaker dingen doet zoals anderen het willen dan hoe jij het wilt gaat de spanning zich ophopen in het keel- en kaakgebied. Het kan ook gaan over hoeveel tijd en ruimte jij jezelf geeft om je eigen mening over dingen te vormen. Durf je te zeggen, ‘ik weet het nog even niet. Ik laat het je weten als ik eruit ben?’ en dan echt de ruimte nemen om zelf tot een oordeel te komen? Tot slot is er ook een duidelijke verbinding tussen het keelchakra en wortelchakra, de basis van je lichaam. Dat gaat over hoe veilig jij je voelt. Logisch ook, want hoe veiliger jij je voelt in je werk- en sociale omgeving, hoe makkelijker het wordt om je uit te spreken en met overtuiging je eigen weg te gaan. Dus een tweede vraag is: heb je mensen om je heen verzameld die voedend zijn en je liefhebben zoals je bent?

Liefs, Nien

Dankjewel voor je reactie! Ik kom er steeds meer achter waar de oorzaak ligt van al mijn slechte gewoontes die mijn in de burn-out hebben gebracht (mezelf kleineren, emoties onderdrukken, verzetten, perfectionisme): een laag gevoel van eigenwaarde. Niet het gevoel hebben dat ik net zoveel recht heb op emoties, rust en geluk als ieder ander. De bron van alles stress en druk die ik op mezelf leg. Nu alleen nog de volgende stap: waar komt die lage eigenwaarde vandaan? Maargoed, dat ga ik nog wel ontdekken. Een behoorlijke terugval is elke keer weer een aanduiding dat dingen nog niet zijn opgelost. Bedankt.

Liefs

Een heel mooi stuk, en herkenbaar.
Ik ” verloor” 3.5 jaar geleden mijn 2 kinderen en hondemaatje, ( door een ex die op mijn kinderen had ingesproken..een paar maanden later ook mijn baan.
Een wir war van emoties.
En inderdaad wat mij heel erg goed helpt is wandelen in de mooie natuur, en vroeg opstaan, zonder stress, druk, geluid, of wat dan ook.
Afgelopen vakantie in Italië s’morgens om 5.15u op het balkon zitten heerlijk voor me uitkijkend, en voelen dat de rust mijn lichaam binnen komt..

Heel goed artikel Nienke. Ik rouw om een verbroken vriendschap en herken dit stukje heel erg:

Als je het probeert weg te duwen of op te jagen, raak je afgesloten en verwijderd van jezelf. Het effect daarvan is weer dat het moeilijk is om contact met anderen te maken. De wereld gaat alleen maar meer pijn doen. Het lijkt alsof niemand je begrijpt en je raakt oververmoeid en depressief van het gevecht met jezelf.

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)