Wordt burn-out veroorzaakt door verslaving? Hoe gebrek aan verbinding ons diep ongelukkig maakt

  • Home
  • Voorkomen
  • Wordt burn-out veroorzaakt door verslaving? Hoe gebrek aan verbinding ons diep ongelukkig maakt

Burn-out wordt veroorzaakt door zo structureel over je grenzen gaan dat je uiteindelijk volledig uitgeput bent. Dat is een langlopend proces. Niemand kiest bewust voor die pijn en stress en toch overkomt het ons herhaaldelijk. Zeker jonge mensen hebben er nu last van. Ik geloof dat er een verslaving aan ten grondslag ligt, veroorzaakt door een gebrek aan verbondenheid.

 

Onderzoekers hebben een belangrijke ontdekking over verslaving  gedaan. Vroeger werd er gedacht dat mensen verslaafd raakten door een trauma. Iemand die iets ergs meemaakte en dat niet goed kon verwerken, ontwikkelde een alternatieve manier om ermee om te gaan.

Inmiddels komt de wetenschap erachter dat trauma’s niet de enige reden voor verslaving zijn. Een veel belangrijkere factor is een gebrek aan verbondenheid. Dat klinkt mij logisch in de oren, want ieder mens heeft behoefte aan verbondenheid. Bij eenzaamheid kwijnen mensen weg, zo is al lang bekend bij psychologen.

 

 

Dat die behoefte aan verbondenheid bovendien verder strekt dan mensen om je heen is ook al aangetoond. Het gaat ook over verbondenheid met jezelf en met iets dat groter is dan jij. Dat laatste is zonder label, je hoeft er niet eens voor in een god / het Universum te geloven. Het gaat simpelweg om het gevoel dat je deel uitmaakt van de een groter geheel, de maatschappij of mensheid, en dat je daarin een waardevolle bijdrage levert. Je hart kunt geven.

Dit zette me aan het denken. Ik ben ervan overtuigd dat het grenzeloze gedrag dat iemand vertoont voor de burn-out nauw verband houdt met verslavingsgedrag.

Altijd maar keihard moeten presteren, anders ben je misschien je baan kwijt (of krijg je na je studie geen baan), de constante druk van social media en continu berichten ontvangen waar je op moet reageren: dat zorgt voor veel lijden. Tegelijkertijd is er steeds minder echt contact en echte aandacht voor elkaar

Nu vallen millennials met bosjes om. Dat kan niet meer alleen aan karaktereigenschappen worden toegeschreven. Daarvoor zijn het teveel mensen. Er moet dus meer aan de hand zijn. Veel millennials spreken van keuzestress, prestatiedruk en stress door social media. Ze schrijven zich in voor allerlei bestuursjaren en commissies, lopen alle borrels af om te netwerken en sociale contacten te onderhouden. Maar de voldoening blijft uit en het vaatje energie wordt steeds leger.

 

De verslaving die aan burn-out vooraf gaat

 

Dat voelt helemaal niet fijn. Vraag maar aan iedereen met een burn-out. De diagnose burn-out is slechts het punt waarop je écht niet meer verder kunt. Maar de maanden die eraan vooraf gaan voelen ook al verschrikkelijk. Je raakt jezelf kwijt, krijgt allerlei klachten en toch blijf je doorgaan met wat je doet. Hersenloos scrollen op je telefoon, de behoefte aan steeds nieuwe prikkels, aan presteren en bevestiging, jezelf continu over de kop werken…

Klinkt dat niet als een verslaving?

Ik hoor mensen weleens zeggen, ‘ja, maar er zit toch een uitknop op je telefoon? En ze kunnen toch gewoon wat minder doen en wat meer uitrusten?’

Dat is nou net het probleem met een verslaving. Er is geen uitknop. Ze kunnen niet doseren. Daar kunnen we jonge mensen voor verantwoordelijk houden als we willen, maar dat lost het probleem nog niet op. Want waarom zou iemand zichzelf dag in dag uit die pijn aandoen als het niet nodig is? Het is veel interessanter om te kijken waar dit massale verslavingsgedrag vandaan komt.

En dan kom ik tot de conclusie dat we leven in een hyperconnected wereld, maar dat de echte verbondenheid ontbreekt. We zitten naast elkaar op de bank, ieder in onze eigen digitale wereld. De vierentwintiguurs economie maakt daarbij dat we soms bijna gedwongen worden om altijd met whatsapp en e-mail bezig te zijn. Zelfs op momenten dat we eigenlijk rust nodig hebben, in de vorm van contact met onszelf of de mensen die ons lief zijn. We worden compleet uit ons centrum en de onderlinge verbondenheid getrokken. Uit alles wat ons mens maakt.

Bovendien is iedereen zo druk en gestresst dat het moeilijk is om echt rust en aandacht voor onszelf en elkaar te vinden. Dus het probleem versterkt zichzelf.

Eerder schreef ik al een artikel over de maatschappelijke geschiedenis die tot dit punt heeft geleid. We leven in een non-stop maatschappij met veel te veel prikkels en te weinig regelmaat en buffers tegen die prikkels. Jonge mensen worden hier al vroeg aan blootgesteld, terwijl hun brein nog in ontwikkeling is. Ze worden gevormd door deze overprikkeling, een gebrek aan concentratievermogen en behoefte aan steeds meer prikkels, prestatie ontstaat.

De vraag is nu: hoe lossen we het probleem op?

 

Meer verbondenheid creëren

 

Het antwoord ligt dan in meer verbondenheid. En dat is iets dat op alle niveaus toegepast kan worden. Van het maatschappelijke niveau tot het individu. Van werk tot privé.

Werkgevers kunnen investeren in meer betrokkenheid bij de werknemers. Zowel op het professionele vlak als het meer persoonlijke. Ik merk dat bedrijven beter zijn in het voorkomen van stress bij werknemers als mensen echt als persoon worden gezien en behandeld. In de positieve psychologie is daarnaast aangetoond dat bedrijven beter presteren en doelen behalen als de werknemers gelukkig zijn. Er zijn een aantal manieren om dit te doen.

Als individu kun je de verbondenheid met jezelf, de mensen om je heen en de maatschappij versterken door de dagelijkse dingen die je doet.

De maatschappij (die we met zijn allen maken) kan in haar normen en waarden meer onderlinge betrokkenheid tonen.

 

Werkgevers

 

  • Geef medewerkers de kans om te groeien, zowel professioneel als persoonlijk. Geef hen de kans om cursussen en coaching te volgen. Ook als de training misschien niet direct verband houdt met de dagelijkse werkzaamheden. Het is belangrijk om iemand te helpen groeien. Zelfs als dit uiteindelijk betekent dat ze in een nieuwe richting groeien en de functie / het bedrijf verlaten. Het voordeel is dan namelijk dat je als bedrijf geen ongemotiveerde mensen vasthoudt en er ruimte ontstaat voor fris, nieuw talent.
  • Implementeer beleid dat mensen in moeilijke situaties de ruimte geeft voor bijvoorbeeld zorgverlof.
  • Ga bewust om met e-mail, whatsapp en telefoongesprekken. Heb regels over in welke gevallen mensen wel of niet gestoord mogen worden in hun privétijd.
  • Besef daarnaast dat e-mail en whatsapp asynchrone communicatiemiddelen zijn. Iemand zal jouw bericht niet altijd lezen op het moment dat jij het verstuurt en dat kun je ook niet van hen verwachten.
  • Zorg dat dit beleid gedragen wordt tot in het hoogste niveau. Geef als directeur het goede voorbeeld.
  • Organiseer af en toe wat leuks voor je werknemers, onder werktijd. Plan de borrel om 16 uur in plaats van 17 uur. Zo voelt het als een cadeau in plaats van een verplichting voor de werknemers.

 

Individu

 

  • Erken je verslavingen en ontdek waar ze vandaan komen. Zit je de hele dag op social media? Wat zoek je daar? Een gesprek? Een like ( = bevesting)? Hetzelfde geldt voor overwerken of altijd maar voor anderen klaarstaan ten koste van jezelf.
  • Zie de drie niveaus van verbinding: met jezelf, met anderen en met de wereld / maatschappij. Op welk van deze drie niveaus mis jij voldoening?
  • Verbinding met jezelf kun je bijvoorbeeld krijgen door een hobby waar je blij van wordt, zoals sport of iets creatiefs. Het kunnen ook een paar dingen zijn. Maak hier elke dag tijd voor vrij. Bij voorkeur aan het begin van de dag, zodat je meteen goed begint.
  • Verbinding met anderen: hoe vaak heb je quality time met de mensen die belangrijk voor je zijn? En zijn er genoeg mensen met wie je die diepe klik voelt? Bel iemand op, drink een kop koffie samen (zonder telefoons op tafel) en heb een echt gesprek. Of sluit je aan bij een sport- of hobbyclub om nieuwe mensen te leren kennen.
  • Verbinding met de wereld: doe je iets, in werk of privé, wat jou het gevoel geeft dat je jouw hart kunt geven? Of je nu een accountant bent die helemaal kan opgaan in de cijfertjes en met trots een audit afrondt, of een vrijwilliger die met liefde iedere zaterdag wandelt met een oudere: het belangrijkste is dat je regelmatig iets doet waar je hart vol van is. Als je het niet in je werk kunt vinden, kijk of je iets vrijwillig kunt doen. Voor mij is dat bijvoorbeeld het schrijven van deze blogs. Ik word er blij van én ik kan er iets mee betekenen voor anderen.

 

Maatschappij

 

  • Wat mij betreft mag er echt wel wat gebeuren in de reclame en social mediawereld, waarin een onhaalbaar ideaal wordt voorgeschreven. Ik denk dat deze industrie daarin zelf verantwoordelijkheid moet nemen. En ik geloof dat je daarin als reclamemaker ook heel mooi onderscheidend in kunt zijn. We zien het al een beetje gebeuren met bijvoorbeeld de body positive movement.
  • Als je ziet dat iemand zit te huilen op een bankje: ga er naartoe en toon betrokkenheid.
  • Laten we in godsnaam stoppen met collectief op onze telefoontjes scrollen terwijl we op de trein staan te wachten. In plaats daarvan stel ik voor: dansen, een praatje maken of lekker op een bankje zitten en om je heen kijken naar hoe de wereld eruit ziet. En ja, dat doe ik zelf ook (met soms grappige situaties tot gevolg)

 

Liefs, Nien

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)