Dit is wat jij kunt doen voor iemand met een burn-out

Iemand die je kent heeft een burn-out. Hoe kun je helpen en hoe zorg je daarbij goed voor jezelf? Ik krijg veel vragen van familieleden, vrienden en partners van mensen met een burn-out. Als jij ook in die situatie zit, dan kan ik je deze tips geven.

Wees trouw aan jezelf

Je kunt niet schenken uit een lege beker. Het is dus erg belangrijk dat je goed voor jezelf zorgt. Wees daarbij in de eerste plaats eerlijk naar jezelf. Wat heb jij nodig? Daarbij is de ander niet degene die dit aan jou moet geven. Jij moet het aan jezelf kunnen geven. Dat klinkt misschien hard. Zeker als je partner, vriend(in) of familielid eerst een leuke actieve persoon was en nu veranderd is in een zombie. Natuurlijk wil je dan je oud maatje terug. Maar dat gaat voorlopig niet gebeuren. Het is bovendien oneerlijk om van een ander te verwachten dat hij iets anders is dan hij is.

Yep, I said it.

Dat geldt niet alleen voor mensen met een burn-out. Het geldt ook voor volkomen gezonde en gelukkige mensen. Je kunt niet naar een ander kijken om jouw leven compleet te maken. Wees dus trouw aan jezelf en wat jij nodig hebt van het leven. Hou je beker vol, en help vanuit die positieve levenshouding een ander.

 

Hou je eigen leven leuk

 

Toen ik een burn-out had zat mijn vriend in China voor zijn studie. Dat was een jarenlange droom en hij heeft deze niet opgegeven, omdat ik thuis zat met een burn-out. En toen hij tussendoor in de zomer thuis kwam ging hij gewoon lekker op zaterdag en woensdag naar voetbal. Hij sprak met vrienden af en deed leuke dingen.

Was hij er dan niet voor me?

Oh jawel. Hij was er juist enorm veel, vaak en op precies de goede manier voor me. Omdat hij zijn eigen leven leuk hield en mij niet verantwoordelijk maakte voor zijn geluk, kon hij me steunen. Als ik het moeilijk had kwam hij midden in de nacht op Skype voor me. Of hield me vast wanneer we samen waren. We hebben zoveel gesprekken gevoerd en hij heeft me ontzettend veel kracht gegeven. Dat kon hij doen, omdat hij goed voor zichzelf zorgde.

Ook ik zorgde dat ik zelf leuke dingen deed. Ik maakte mezelf niet van hem afhankelijk voor de leuke dingen in mijn leven. Het was niet altijd makkelijk, want ik kon heel veel dingen niet meer. Toch vond ik manieren om op kleine schaal iets leuks voor mezelf te doen. Een halfuurtje plantjes in de tuin zetten. Elke dag mediteren. Een favoriet computerspelletje spelen.

We konden het leuk hebben, juist omdat we niet verantwoordelijk waren voor het plezier van de ander. Dat hield de liefde zuiver.

Zorg samen voor een evenwichtige relatie

 

Niet alles is meer mogelijk als je een vriendschap of relatie hebt met iemand die een burn-out heeft. Het leven zal er niet meer zo uitzien als voorheen. Je kunt niet meer dezelfde leuke dingen doen, zoals uit eten gaan of dansen in de kroeg. En ook zorgtaken, huishoudelijke taken of werk zal anders verdeeld moeten worden.

Toch betekent dit niet dat alles opeens op jouw schouders terecht hoeft te komen als ‘gezonde partij’. Je moet geen pakezeltje worden. Het is dus super belangrijk dat je op rustige momenten vanuit ratio met elkaar communiceert. Wat heb je beiden nodig? Hoe richten jullie het gezamenlijk leven of de vriendschap in?

De burn-outer kan hierin ook zijn of haar verantwoordelijkheid nemen. Dat heb ik ook gedaan. Mijn vriend en ik vonden samen manieren om de relatie toch evenwichtig te houden.

 

Luister zonder oordeel, steun zonder verwachtingen

Het belangrijkste waar je behoefte aan hebt tijdens een burn-out is iemand die in alle openheid bereid is om naar je te luisteren. Iemand die je vasthoudt als je in paniek raakt en je helpt om weer rustig te ademen als je hyperventileert.

Dit is misschien wel de zwaarste opgave voor jou als partner, geliefde of vriend van iemand met een burn-out. Want er zullen momenten zijn dat je het zelf uit wilt schreeuwen. Dat je het wel weer eventjes genoeg vindt. En in al je goede bedoelingen zul je misschien oplossingen willen verzinnen.

Laat dit zoveel als je kunt los. Wees de persoon waar de burn-outer een veilige plek vindt om hele verhalen te doen. Tijdens een burn-out komen er zoveel brokstukken en oude patronen los. Je geliefde of vriend(in) zal misschien ontdekken dat hij / zij hele andere dingen wil van het leven. Op andere momenten is er veel verwarring of onrust. En dan zijn er natuurlijk nog de lichamelijke en hormonale problemen die ervoor zorgen dat iemand veel stemmingswisselingen heeft.

Dat is niet leuk voor jou om mee te maken. Het is daarnaast ook heel moeilijk voor degene met burn-out. Want wat jij aan de buitenkant af en toe ziet gebeuren, is 24/7 in het lichaam en hoofd van de burn-outer aanwezig.

Iedere verwachting over herstel en elke invulling, oordeel of oplossing kan voelen als extra druk. En druk zorgt juist voor een slechter herstel. Wees daarom een luisterend oor en stel af en toe een open vraag (zoals: wat wil je nu in dit moment het allerliefste?). Hou je vragen klein en in het moment. En als de ander alleen maar wil uithuilen in je armen of aanwezigheid, dan is dat het allerbeste en fijnste wat je kunt geven.

 

Vind alternatieve manieren om het leuk te hebben samen

Mijn vrienden en vriend gingen heel goed om met mijn beperkte energie. Ze hielden (zoals hierboven staat) hun eigen leven. Tegelijkertijd vonden ze alternatieve manieren om mij nog steeds te betrekken. Mijn vrienden deden gewoon hun eigen ding, gingen lekker stappen en leuke dingen doen. Maar ze rekenden het mij niet aan dat ik niet mee kon.

Met mij deden ze gewoon andere leuke dingen, zoals een spelletjesmiddag. En als er een gezamenlijk etentje was, dan werd dat bij mij georganiseerd. Zij zorgden voor de boodschappen. We kookten samen. En als ik moe werd, ging ik tussendoor even op de bank liggen. Ze gaven me gewoon de vrijheid om af en toe eventjes me terug te trekken, zonder dat het awkward was. Het is zo onwijs waardevol als je zo jezelf kunt zijn bij je vrienden!

Dus als jij een partner, familielid of vriend(in) hebt met een burn-out: geef die ander de ruimte om echt zichzelf te zijn bij je. Vind manieren om jullie tijd samen op een nieuwe manier vorm te geven. Het maandelijkse bioscoopbezoek kan bijvoorbeeld een filmpje op Netflix worden. Hoe leuk als jij dan zorgt voor een grote bak popcorn en een lekker drankje? En keihard stappen wordt een zelfgemaakte lunch in de tuin. Ga lekker aan het water zitten of op een bankje in het park met een ijsje.

 

Aandacht, tijd en mogelijkheden zijn beperkt bij iemand met burn-out

 

Als je met iemand afspreekt die een burn-out heeft, weet dan dit: deze persoon is zwaar overbelast en overprikkeld. Dat betekent dat je waarschijnlijk niet te lang kunt afspreken. Het batterijtje is snel leeg. Geef van tevoren aan (en tussendoor ook nog een keer) dat je er helemaal oké mee bent als de persoon weer naar huis wil. Drukke omgevingen en situaties zonder makkelijke ‘vluchtroute’ (bijvoorbeeld ver van huis) zijn vaak geen goed idee. Ga liever voor het cafeetje om de hoek.

 

Laat af en toe wat van je horen zonder iets terug te verwachten.

 

Iemand met een burn-out heeft het geheugen van een goudvis. Dat kan betekenen dat appjes niet of pas laat beantwoord worden. Soms kan een telefoongesprek of appje ook teveel zijn voor de burnouter: de angst dat jij van hem / haar baalt als er niet snel gereageerd wordt.

Stuur daarom eens een liefdevolle app of mail waarin je begrip toont voor de situatie. Een van de fijnste dingen die ik heb ervaren tijdens mijn burn-out was een berichtje van mijn vriendinnetje Sonja. Het was een lang bericht waarin ze puur alleen haar steun aan me verwoordde. Ze zei dat ze het begreep, dat ze zelf ook eens iets soortgelijks had meegemaakt. En, heel belangrijk, ze schreef dat ze het heus niet erg vond als ik niet kon reageren. Ze zou me gewoon van tijd tot tijd een berichtje sturen om te laten weten dat ze aan me dacht. En dat heeft ze ook gedaan. Al reageerde ik 7 van de 10 keer niet, omdat ik daar het geestelijke overzicht niet voor had.

Dat is onvoorwaardelijke vriendschappelijke liefde. En jij bent in staat dat cadeau aan iemand met een burn-out te geven. Als je echt om die persoon geeft. Ook als ouders of vriend kun je iets soortgelijks doen. Leg geen druk op het herstel. Wees er gewoon als de ander zijn / haar verhaal wil doen en verwacht geen uitgebreide updates over ‘hoe het nu gaat’.

 

Weet dat het een lang proces is

 

Misschien kan iemand met een burn-out al na een paar maanden een paar uurtjes gaan werken. Maar als je als burnouter daarna thuiskomt ben je kapot. Het kan maanden of zelfs jaren duren voordat iemand met burn-out het volledige concentratievermogen, de rust, het levensgeluk en de inspiratie weer terug heeft.

Als je echt het beste voor hebt met jouw geliefde, vriend(in) of familielid: geef dan alle tijd en ruimte aan het herstel. Weet dat het met ups en downs gaat. Push niet en heb geen hoop dat die persoon tóch mee gaat naar het verjaardagsfeestje of de Efteling. Just let it be.

 

De cadeaus van dit proces

 

Een ander is niet ‘van jou’. Je kunt enkel van iemand houden zoals die is, in het moment met alles erop en eraan. Dat betekent dus ook de ellende.

Het geschenk van dat proces? Dat je diepe momenten van verbondenheid zult hebben. Dat je heldere glimmertjes van iemands diepste ziel zult mogen zien. Dat je écht geluk met iemand mag ervaren als het echt eventjes goed gaat.

 

 

Liefs, Nien

 

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Blog Comments
Reply

martien uyttendaele

Heel herkenbaar. Dank voor de tips.
Is niet altijd evident .

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)