Burn-out: waarom je na een superleuke dag soms tóch crasht

  • Home
  • Herstellen
  • Burn-out: waarom je na een superleuke dag soms tóch crasht

Als je herstelt van burn-out kan het opeens even heel goed gaan. Je ziet een stijgende lijn en bent optimistisch. Nu gaan we de goede kant op! En dan opeens komt er toch een moment dat je niets meer kunt en je super rot voelt. Hoe komt dat toch? Deze week vroeg ik jullie via Facebook om me te vertellen waar je tegenaan loopt tijdens je burn-out en herstel. Ik beantwoord zoveel mogelijk van deze vragen in artikelen en dit is de eerste!

Wat betekent het om ‘energie te hebben’? 

Om te begrijpen waarom je energieniveau opeens zo kan dalen, is het belangrijk om te zien wat ‘energie’ eigenlijk is. Laten we even voor het gemak zeggen dat ‘veel energie hebben’ overeenkomt met een gevoel van welbevinden. Je zit lekker in je vel. Er zijn verschillende factoren van invloed op hoe energiek jij je voelt. Ik zal er een aantal noemen, zodat je een beeld krijgt van wat er allemaal kan meespelen bij jouw energiehuishouding.

Lichamelijk

  • Je conditie
  • Je weerstand
  • Je hormoonhuishouding

Geestelijk

  • Geheugen
  • Concentratievermogen
  • Vermogen tot het verwerken van prikkels

Spiritueel

  • Hooggevoeligheid
  • Mate van (zelf)bewustzijn
  • Mate van aarding in hoger bewustzijn

En al deze dingen zijn dan ook weer van invloed op andere componenten van jouw wezen, zoals je emoties. Zo is het wel bekend dat hormonen een grote rol kunnen spelen bij hoe heftig emoties zijn. Maar ook hooggevoeligheid kan meespelen, want als je alles van iedereen oppikt kunnen je emoties snel overlopen. En wanneer je prikkels niet goed kunt verwerken, ga je misschien ook sneller uit je plaat.

Een heftige emotie, hyperventilatie, een paniekaanval of opeens ‘crashen’ na een dag die heel fijn leek te zijn is een soort noodrem van je lichaam. Het laat daarmee merken dat de grens toch bereikt was, terwijl jij dat zelf misschien niet door had. Hoe kan dat?

Normaal burn-out herstel gaat met schommelingen

Ten eerste is het zo dat de normale balans van je lichaam, geest en ziel heftig zijn verstoord. Zie een grafiekje voor je met hele hoge pieken en dalen, zonder duidelijke regelmaat. Je zwalkt als het ware alle kanten op. Daardoor kun je soms de hele dag moe zijn en ‘s nachts toch niet slapen.

Als je bijvoorbeeld kijkt naar je hormoonbalans, dan slingert die alle kanten uit. Het duurt dan lang voordat dit weer hersteld is. Het gaat met stapjes en af en toe schiet je lichaam nog weleens uit met teveel of te weinig van een bepaald hormoon (bijvoorbeeld het stresshormoon cortisol of het slaaphormoon melatonine).

En op dezelfde manier kan het lang duren voordat je concentratievermogen weer goed is. Sommige dagen ben je scherper dan andere. En na een week het gevoel te hebben ‘er goed bij te zijn’ kan je zomaar opeens weer even een zombiedag hebben.

Je lichaam is erg zoekende in de balans. Dus soms gebeurt het dat je helemaal niets bijzonders doet, en dan tóch weer even een rotdag hebt. Dat hoort erbij.

Het in de hand werken van uitschieters

Als je dan zo’n fijne week hebt gehad kun je al snel denken: ‘dit gaat goed, ik kan ook nog wel naar dat feestje vrijdag’. Of je blijft tijdens je reïntegratie een halfuurtje langer op je werk. Het gaat niet eens om grote dingen. En in het moment dat je die keuze maakt voelt het goed.

Maar de dag(en) erna betaal je de tol. Je bent je bed niet uit te krijgen. Je voelt je miserabel, bekaf, en ziet de wereld somber in. Oneerlijk, want je zag het niet aankomen en alles ging toch zo goed?

Er is een grote kans dat je jezelf onbewust hebt gestoord in die delicate balans die je net weer aan het opbouwen was. Het is juist nu zo ontzettend belangrijk om eventjes binnen de kadertjes te lopen. Hoe meer jij jouw lichaam, geest en ziel een vertrouwde basis geeft om op terug te vallen, hoe makkelijker het herstel zal verlopen.

Natuurlijk kun je af en toe wel iets extra’s doen, zeker als je al verder bent in je herstel. Maar houd er in de dagen ervoor en erna rekening mee. Stel dat je graag naar een feestje wilt gaan. Plan dan de dag erna sowieso vrij en zorg dat je al boodschappen in huis hebt. Kook eventueel extra veel, zodat je de dag na je feestje alleen maar even iets hoeft op te warmen voor jezelf. En wees op het feestje zelf ook bewust. Drink geen alcohol en blijf korter dan je eigenlijk zou willen.

Hoe voorkom je dat je crasht?

Investeer ten eerste met een fijn dagritme in de drie componenten die ik aan het begin noemde: lichaam, geest en ziel. Dat doe je zo:

  • Door op een vaste tijd op te staan en naar bed te gaan.
  • Geen schermen (telefoon, tv, tablet etc.) een uur voordat je gaat slapen.
  • Gezond eten op vaste tijden
  • Mediteren, in de natuur zijn, mindfulness, dansen of iets anders dat jou bij jouw ziel brengt. Bij voorkeur meteen na het opstaan.
  • Milde lichaamsbeweging
  • Las voldoende pauzes in

Natuurlijk kun je een paar dingen combineren: tijdens je pauze kun je een rondje buiten in het park lopen bijvoorbeeld. Dan heb je zowel je pauze, als de lichaamsbeweging en het contact met de natuur gehad.

Vooral aan het begin en het eind van je dag is het belangrijk om dezelfde dingen te doen. Elke ochtend een meditatie of vrij dansen op je favoriete klassieke muziek bijvoorbeeld, en daarna lekker ontbijten en douchen. En dan in de avond een kop thee en een boek voor het slapen. Je hersenen gaan die momenten herkennen en weten zo beter wanneer het tijd is om ‘aan’ of ‘uit’ te gaan.

Zo breng je een basis in je dagelijkse bezigheden die op alle drie de fronten voor rust zorgt. Door dit consequent te doen, zeker het eerste jaar na je diagnose, komt een terugval minder snel. En je zult ook sneller herstellen als je wel eventjes een terugval hebt.

Wat te doen als je toch crasht?

Helemaal voorkomen kan natuurlijk niet altijd. Zoals ik net al schreef, kan het ook gewoon van binnenuit komen. Een kleine ‘error’ van je systeem, terwijl het de nieuwe balans aan het vinden is. Schrik er dus ook niet te erg van. Af en toe zul je dat hebben. Ik had het aan het eind zelfs nog weleens na een hele lange tijd. Dan was ik drie maanden on top of the world, kon zelfs extra dingen doen, en dan crashte ik opeens toch weer. Ogenschijnlijk zonder reden. Dat is eventjes een klein hikje in het systeem. Niets om je druk over te maken.

Als je zo’n crashmoment (of dag of week) hebt, doe dan dit:

  1. Geef er aan toe. Kruip lekker onder de wol. Neem een kop thee. Of doe iets anders waar je behoefte aan hebt, maar wees lief voor jezelf.
  2. Mediteer en zoek de natuur op. Rust, stilte en vanuit die diepe connectie weer opladen.
  3. Breng (weer) regelmaat in je leven. Dat kan bijvoorbeeld met behulp van de gratis e-cursus Stralend, Sterk en Vol Zelfliefde, of door een methode die je zelf bedenkt (zoals het bijhouden van een Bullet Journal). Je kunt ook altijd teruggrijpen op de dagindeling bij zware burn-outklachten als je een fikse terugval hebt.

Boven alles: do not panick. Kijk of je kunt herleiden waardoor je crashte en neem je voor de volgende keer wat beter voor jezelf te zorgen (niet naar dat feestje en op de afgesproken tijd naar huis van je werk). Maar ook als je geen idee hebt waar het vandaan kwam: dit gebeurt af en toe. Niets om je zorgen over te maken. Je komt er echt weer bovenop!

Liefs, Nien

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Blog Comments

Toch fijn om dit te lezen! Ik zit nu al voor de 2e keer in een goede crash nadat het een tijd heel goed ging. Allebei gehad voordat ik weer ging starten met werken (en dat helpt dan ook niet mee) De twijfel slaat dan enorm toe, je wordt onzeker en je snapt niks meer van jezelf je lichaam en je geest. Dit geeft weer even moed, en zo leer je jezelf toch weer een stukje kennen. Ik ben blij dat het er toch een beetje bij hoort. Maar nu weet ik wat ik kan doen om weer een crash te voorkomen.

Thanks!

Hoi Nienke,
Ontzettend bedankt voor deze blog-tekst. Ik heb er al 2 keer naar gegrepen op een “mindere dag”, aangezien ik er dan inderdaad een handje van heb om me enorm zorgen te gaan maken. Heel fijn en geruststellend om te lezen allemaal. En ook mijn complimenten voor je boek!

He Nienke,

Ik vroeg mij af hoe het bij jou was toen je weer op je oude niveau aan het werk was. Voelde je je toen weer ‘normaal’ op je werk? Ik vraag dat omdat ik na ongeveer een jaar nu weer 3 maanden 4 dagen per week aan het werk ben. Ik heb bewust naar leuk werk en een goede omgeving gezocht, maar ik heb pas 1 dag gehad dat ik mij ‘gewoon’ voelde. De rest varieert van gaat wel tot moeizaam en echt slecht. Moet ik het gewoon tijd gunnen? Toch heb ik wel het idee dat het beter gaat, maar ik schrik zo van echt slechte dagen..

Fijne artikel! Met mijn burnout gaat het goed. De dalen blijven maar kom er wel snel bovenop. Het is ook niet niks als er 2 mensen in je naaste omgeving kanker met uitzaaiingen hebben. Dat is even schrikken. Of mensen met kwetsende opmerkingen waarom je geen kids wil ( single weten ze en trouwens wie zegt ook dat ik ze kan krijgen) alsof het allemaal vanzelfsprekend is. Kan op dat gebied nog niet voor me opkomen. Wel leer ik grenzen. Doe nu langer met mn batterij van mn smartphone en pak rgelmatig een sauna of bad heeeerlijk!! Kan ik zo van genieten. Ik deed dat nooit eigenlijk voor mijn burnout. Ik hou een bullet journal bij. Ben soms onrustig maar geen heftige paniekaanvallen meer tot nu toe.
Fijn om te weten dat je af en toe mag crashen 🙂

Mooi om te lezen, R.R. Je mag super trots zijn op jezelf!

Reply

Marjolein Lecluyze

Mooi artikel 🙂 Ik vraag mij wel nog iets af. Als je je burn-out in 8 jaar hebt opgebouwd (dus 8 jaar over je grenzen bent gegaan), klopt het dat je dan eigenlijk 8 jaar nog moet herstellen? Of klopt dit niet? Ik las dit eens in de Libelle…

Ha Marjolein,

Hahaha. Oh jee, dat vind ik wel een beetje psychologie van de koude grond 😉 Ik weet niet goed waar dit op gebaseerd is. Bij mij was het ook een proces van misschien wel tien jaar steeds meer van mezelf verwijderd raken (sinds mijn tienertijd). Maar ik geloof niet dat het dan nog eens zo lang duurt voor je ‘er weer uit bent’. Maar goed, wat is ‘er uit zijn’? Want je zult nooit meer worden wie je was. Gelukkig maar. Je mag nu echt gaan onderzoeken wie je bent, wat je graag doet en hoe je voor jezelf kunt zorgen. En dat proces gaat natuurlijk altijd door.

Dus in zoverre: je zult misschien over zeven jaar weer een stukje van jezelf tegenkomen. Een patroon waarvan je niet doorhad dat het er was of iets waarin je jezelf meer ruimte mag gunnen. Maar dat zal er over vijftien jaar ook zijn. Dat is een levend wezen zijn, in mijn ogen. Steeds weer nieuwe dingen ontmantelen, ontdekken en uitproberen.

Met betrekking tot het terugkrijgen / herstellen van je energiehuishouding: dat gaat over het algemeen echt wel veel sneller dan acht jaar. En ook dat gaat in stapjes. In totaal kostte het mij anderhalf jaar om weer fulltime te kunnen werken en een leuk ding in het weekend te kunnen doen. En iets van drie jaar voordat ik echt weer een flink stressvolle week kon handelen zonder over de kop te gaan (hoewel je je kunt afvragen of je dat soort weken überhaupt nog wilt hebben).

Hope this helps!

Liefs, Nien

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)