Voorkomen dat jij een burn-out krijgt. Dit is de enige manier

  • Home
  • Voorkomen
  • Voorkomen dat jij een burn-out krijgt. Dit is de enige manier

Het lijkt wel een epidemie. Zoveel mensen kampen met overmatige stress. De angst om echt burn-out te raken komt daar al snel bij kijken. Je hoort tegenwoordig dat steeds meer mensen omvallen. Dit is hoe je voorkomt dat jij burn-out raakt. Kun jij het tij nog keren?

In 2011 was ik zelf een van die mensen die omviel met een burn-out. Mijn lichaam hield er letterlijk mee op. Toen ik volledig hersteld was richtte ik in 2013 Jongburnout.nl op, om zoveel mogelijk mensen met stress te helpen.

Stress is namelijk niet gezond en niet normaal.

We hebben het goed gepraat in onze maatschappij. En omdat iedereen roept ‘Goed, maar druk’ op het moment dat je vraagt hoe het met ze gaat, lijkt het allemaal erbij te horen. Dus ga je maar door met die molensteen om je nek. Op je tandvlees en aftellend naar de vakantie of het weekend.

Hoe groot is het probleem van stress?

Officieel zijn er 100.000 jongeren met burn-out en een miljoen Nederlanders in totaal. Maar als ik naar de cijfers van mijn site kijk, schat ik zo dat het aantal overstresste Nederlanders vele malen hoger ligt. Hier moet wat aan gedaan worden!

Inmiddels komen er meer dan 80.000 unieke bezoekers per maand op Jong Burnout en die aantallen blijven groeien. Je bent dus zeker niet de enige die met veel teveel stress kampt.

De destructieve effecten van stress zijn objectief meetbaar. Je hormoonhuishouding raakt zodanig ontregeld dat veel normale functies van het lichaam in de war worden geschopt. Denk aan de afvoer van gifstoffen, de opname van voedingsstoffen en de aanmaak van gelukshormonen. Je slaapritme raakt ernstig ontregeld en je komt daardoor in een vicieuze cirkel. Je conditie gaat achteruit. Het immuunsysteem raakt op den duur zodanig aangetast dat je ook vatbaar wordt voor allerlei lichamelijke ziekten en ongemakken. En dan hebben we het nog niet eens gehad over alle geestelijke effecten zoals de paniekaanvallen, depressieve gevoelens, concentratie- en geheugenproblemen.

Voorkom dat je omvalt

De meeste mensen houden zichzelf bij elkaar met een beetje oplapwerk. Tanden op elkaar en doorgaan! Die doorzettersmentaliteit hebben we geleerd van de generatie die na de oorlog het land weer moest opbouwen: onze opa’s en oma’s of vaders en moeders. De mensen van wie je leert hoe de wereld werkt.

Inmiddels leven we, mede dankzij hen, in een wereld met enorm veel welvaart en vooruitgang. Een cadeau! Maar dat betekent dus ook dat je op een andere manier met jezelf en je omgeving om moet gaan.

Hoe goedbedoeld alle levenslessen van onze voorgangers ook zijn: de wereld verandert razendsnel. We kunnen niet naar het verleden kijken om aan de toekomst te bouwen. Zeker niet met de snelheid van de vooruitgang die we nu zien. De jonge generaties staan voor de uitdaging grote sociale, economische en milieuvraagstukken op te lossen. Dat kan alleen met een nieuwe mentaliteit die past bij wat nu nodig is.

Als we nu nog langer doorgaan met die vechtersmentaliteit, brengen we onszelf in overdrive. De wereld is immers vol impulsen. Teveel om bij te houden. En hoewel we volgens de oude garde misschien tegenwoordig ‘alles hebben’, neemt dit dus ook de verantwoordelijkheid met zich mee om de juiste keuzes te maken.

Maak keuzes waarmee je de beste versie van jezelf kunt zijn.

Als je wilt voorkomen dat je omvalt, moet je ophouden met van alles een beetje doen en beginnen in te zetten op de (voor jou) juiste dingen. Dat is niet egoïstisch, want juist dan kun je ook het beste van jezelf geven aan de wereld.

Leven of overleven?

Doorbijten. Aftellen tot de vakantie. Daar wordt toch niemand gelukkig van?

Gisteren had ik het inzicht dat ontzettend veel van ons leven met een angstmentaliteit. We proberen de dingen waar we bang voor zijn te vermijden. Soms ben je je daarvan bewust. Je bent bijvoorbeeld bang dat je bedrijf flopt en dan zet je alles op alles. Je knokt maar door zonder af en toe een moment van rust of bezinning.

Maar veel vaker zijn de angsten onbewust opgeslagen patronen en oerangsten uit je jeugd of negatieve ervaringen. Verlatingsangst, bindingsangst, faalangst zijn hier allemaal voorbeelden van. Er is niet altijd een concrete aanleiding en soms weet je niet eens waar je precies voor weg rent. Maar je weet wel dat je moet blijven rennen.

Wanneer je angsten je regeren, dan is je oerbrein aan het werk. Dit deel van je hersenen is geprogrammeerd om te overleven. De meeste mensen maken weleens mee dat ze irrationeel, te snel of te emotioneel reageren op een situatie. Bijvoorbeeld als je moe bent of veel op je bordje hebt die dag. Als je overweldigd wordt door een situatie, ontstaat er een soort kortsluiting in je hersenen. Dit triggert de zogenaamde ‘amygdala hijack’. Een snelle, emotionele reactie die maakt dat je vecht, vlucht of bevriest.

Maak gebruik van je volledige hersencapaciteit

Super handig als je in de oertijd oog in oog stond met een roofdier en snel moest reageren. Minder handig in een wereld waarin angsten vaker abstract zijn. Toch gaat datzelfde systeem dan in werking. Denk aan die naderende deadline voor dat grote project. Eigenlijk moet je ontspannen en systematisch door kunnen werken. Maar juist de angst het niet te halen maakt dat je bevriest. Of je geeft je huilerige kind een uitbrander terwijl jouw werkelijke frustratie voortkomt uit de werkdruk van die dag.

Als je een burn-out wilt voorkomen, is het belangrijk om je angsten niet te laten regeren. Je moet dan gebruik maken van je hele brein. Dit kun je doen door te zorgen voor de basis, te letten op je gedachten en je te omringen met positiviteit.

Zorg voor de basis

Ik geloof dat een gelukkig, ontspannen mens investeert in drie kernfactoren. Beweging, rust en voeding. Alledrie in de breedste zin van het woord.

Voeding gaat over alles wat je tot je neemt, van eten tot de programma’s die je kijkt. Welke geestelijke en lichamelijke voedingsstoffen laat jij binnen? Voed jij jezelf met angst, geweld en drama? Of met positiviteit en mogelijkheden?

Rust betekent natuurlijk voldoende slaap. Maar ook de mate waarin je door de dag heen kunt ontspannen. Werk jij al actief aan routines en rituelen die jouw spanning bufferen?

En beweging heeft te maken met de vraag of jij lichamelijk, emotionel en geestelijk beweegt in de richting van wat jou energie geeft. Lichaamsbeweging is daarin erg belangrijk. Maar ook het stellen van haalbare doelen en het investeren in je grotere dromen.

Let op je gedachten

Elke dag programmeer jij jezelf, of jij je daar nu bewust van bent of niet. Dat doe je door de gedachten die je de ruimte geeft. Als je leeft met (onbewuste) angsten, zoals de meesten van ons, zul je ze meer en meer werkelijkheid zien worden.

Dat komt doordat je hersenen de neiging hebben bevestiging te zoeken voor wat je gelooft. Alweer zo’n oerfunctie van het brein waar we vroeger veel voordeel uit haalden, maar wat nu lastig in de weg kan zitten. Je kunt er echter ook je voordeel mee doen. Door jezelf bewust te herprogrammeren, zullen je hersenen op zoek gaan naar positieve bevestiging. Je ogen gaan open voor meer kansen en mogelijkheden.

Eyes on the prize

Het is niet voor niets dat veel presidenten, atleten en hooggeplaatste zakenmensen dagelijks hun succes visualiseren en gebruik maken van affirmaties. Zo houden ze hun ‘eyes on the prize‘.

https://www.youtube.com/watch?v=o5ksr-yC7Gk

Schrijf elke dag vijf positieve affirmaties op voor jezelf. Het is belangrijk dat er een emotionele component in zit. Door het gevoelsdeel van je brein te betrekken, worden er sterkere hersenverbindingen gelegd. Wees oplettend in het soort spreuk dat je kiest. Ga voor iets wat je écht graag zou willen en waar je een warm, gelukkig gevoel van krijgt. Niet enkel voor iets dat aan de buitenkant op succes lijkt. Dat is een plaatje en heeft geen diepe betekenis. Het effect daarvan zal dus ook zwak zijn.

Voorbeelden van goede affirmaties:

‘Vandaag geniet ik van ieder moment’

‘Ik ben een uniek individu met ongelimiteerde mogelijkheden’

‘Elke dag beweeg ik in de richting van mijn dromen’

Positieve omgevingen vinden

Zorg voor omgevingen, situaties en mensen die deze diepste positieve gedachten (affirmaties) ondersteunen. Bouw een werkelijkheid die energie geeft en overeen komt met jouw diepste wensen.

Durf te identificeren welke mensen giftig zijn voor jou. Die ene roddeltante op kantoor bijvoorbeeld. Of dat familielid die niets anders kan dan klagen. En neem vervolgens zoveel mogelijk afstand. Dit kun je doen door een keer een open gesprek te hebben, wie weet wil die persoon wel wat veranderen. Maar als iemand echt een energy drain is, durf dan ook het contact te laten verwateren of het te verbreken. Je kunt ook even een ommetje maken, de afwas gaan doen of het gesprek minimaal houden als het niet mogelijk is het contact volledig te beëindigen. Als je steeds afstand neemt wanneer iemand zich zo gedraagt, zul je merken dat ze al snel iemand anders vinden om aan vast te klitten.

Respecteer jezelf genoeg om positieve interacties aan te gaan

Hetzelfde geldt voor omgevingen en situaties die energie kosten. Het is niet altijd makkelijk en je kunt niet alles vermijden. Maar wat je wel kunt doen is eerlijk zijn naar jezelf. Schrijf op wat jou energie kost en zorg dat je die situaties buffert als je er echt niet omheen kunt. Dat betekent: neem bewust ervoor en erna de tijd om iets te doen waar je energie van krijgt en blij van wordt.

Liefs, Nien

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Blog Comments

Ha nienke,
Ik heb een klein vraagje. Ik heb zelf door wat spanningen in mijn leven weer een (voor mijn gevoel) flinke terugslag. Mijn opa overleed, ik moest halsoverkop terug komen van mijn reis, ik moest verhuizen en mijn baantje opzeggen. Daardoor merk ik dat ik echt weer even heel erg weinig aankan en heel erg snel overprikkeld ben. Nu vroeg ik mij af of jij ook heftige terugslagen hebt ervaren en hoe jij er mee omging?

Liefs,
Tessa

Ha Tessa,

Jeeee, dat is inderdaad wel heel erg veel in een keer. Maak je geen zorgen, zulke grote dingen hebben logischerwijs een impact. En daar zul je ook weer volledig van terugkomen. Neem het zoals het is. Stel je verwachtingen van jezelf en je leven bij en maak je doelen klein. Wees eerlijk over hoeveel je aankunt. Neem niet teveel hooi op je vork. Zorg tegelijkertijd dat je zorgt voor de basis (regelmatig en gezond eten, voldoende slapen) en dat je elke dag genoeg tijd neemt om dingen te doen die je leuk vindt en waar je energie van krijgt.

Je voelt de impact van alle gebeurtenissen extra heftig. Maar onderschat ook niet dat je nu te maken hebt met een soort driedubbele rouwverwerking. De dood van je opa, het verlies van je oude woning en het verlies van je baan. Je leven gaat nu dus door een grote transitie. Neem de tijd om afscheid te nemen van het leven zoals het was. Geef het rust en tijd. Praat erover. Huil erover. En voel / ervaar ook alles wat er goed aan was. Heb niet het idee dat je nu halsoverkop je hele leven weer bij elkaar moet zien te trekken en snel een nieuw leven moet hebben vormgegeven. Alles op zijn tijd. Eerst afronden wat was.

In de ruimte die dan ontstaat, zul je zien dat je bijna als vanzelf een leven begint op te bouwen dat goed bij jou past. Dit is een zwaar stuk van jouw reis, omdat je in een keer van veel oude constructen afscheid mocht nemen. En dan is het grote onbekende in combinatie met de rouwverwerking gevoelsmatig een grote kluif.

Maar als je steeds weer in je kern keert, de rust neemt en investeert in energiegevende dingen die je leuk vindt, dan komt het echt goed. Sterker nog, ik weet dat er uit deze hele situatie juist ontzettend veel licht voor je zal ontstaan (en yes, dat zeg ik uit eigen ervaring).

Liefs, Nien

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)