Co-afhankelijkheid. Zo leer jij om helemaal in je eigen kracht te staan.

  • Home
  • Herstellen
  • Co-afhankelijkheid. Zo leer jij om helemaal in je eigen kracht te staan.

Co-afhankelijkheid is het gevoel dat je andere mensen nodig hebt om je te bevestigen in je bestaan. Dit kan heel onbewust gebeuren. Misschien zit het er al sinds je kindertijd in en zet je dat patroon nu voort. Dit is wat je kunt doen om in je eigen kracht te leren staan.

Andere mensen nodig hebben om jouw bestaan te bevestigen. Dat klinkt een beetje zwak en misschien wil je niet toegeven dat dit voor jou speelt. Gisteren schreef ik een artikel over hoe zware, drukkende vermoeidheid een symptoom van zulke patronen is. Dit kun je teruglezen om te zien of jij aan het vechten bent tegen de bierkaai.

Je bewust worden van het patroon van co-afhankelijkheid

In het kort gezegd heb je toen je jonger was niet gekregen wat je als kind nodig had. Om te zorgen dat je toch voorzien werd van liefde, aandacht en begrip heb je geleerd je op een bepaalde manier te gedragen.

Misschien had je een leraar die kinderen pestte. Om te zorgen dat jij niet de prooi werd leerde je veel te vroeg om jouw gedrag aan te passen aan de wensen van een ouder.

Wellicht konden een of beide ouders niet goed met hun emoties omgaan, waardoor ook jouw emoties niet altijd welkom waren. Zeker niet als de ander zich er bedreigd  door voelde.

Als kind weet je niet beter en leer je om je snel aan te passen. Dat is je overlevingsinstinct. Je bent van deze mensen afhankelijkheid. Ook komt er vaak veel liefde en loyaliteit bij kijken: deze mensen zijn belangrijk voor je.

Zo leer je om jezelf niet serieus te nemen, terwijl het vaak heftige gedrag van de ander wordt goedgepraat. Zo’n patroon kan diep komen te zitten. Er is een grote kans dat je dit patroon nu nog steeds gebruikt in je relaties, vriendschappen en op het werk. Alles voor de goedkeuring van de ander.

Misschien heb je zelfs hele slimme tactieken om ook jezelf voor de gek te houden. Ken je het gevoel dat je heel zeker weet wat je vindt van iets, maar als een ander het daar hartgrondig mee oneens is word je ongemakkelijk? Je begint beetje bij beetje in te leveren op je standpunt tot je jezelf hebt verteld dat de ander volledig gelijk heeft. Als je dan ‘s avonds thuiskomt ben je niet helemaal happy met hoe het gesprek is gegaan, maar je kunt er de vinger niet op leggen. Jullie zijn er toch goed uitgekomen? Je begrijpt de ander toch?

Nee, je was bang om de ander of je veiligheid te verliezen en dus heb je jezelf overtuigd mee te gaan in wat de ander wil en vindt.

Dit kan extreme gevolgen hebben. Mensen blijven om deze reden in gewelddadige relaties of geven zichzelf seksueel aan jan-en-alleman. In studie en werkomgevingen kan het ervoor zorgen dat je jezelf compleet over de kop werkt.

Je hebt geen besef van jouw echte, eigen grenzen.

Co-afhankelijkheid doorbreken

Het allerbelangrijkste is om een goede therapeut te zoeken. Klinkt misschien logisch, maar er zijn veel mensen die het niet doen. Je bewust zijn van het patroon is een ding, maar het doorbreken kan heel pittig zijn. Het is dan fijn om iemand te hebben die objectief en zonder eigenbelang jou overeind kan houden.

Je gaat namelijk je eigen waarheid en grenzen ontdekken. Dat klinkt als een fantastische droom, toch? Is het ook. Maar je zult die waarheid en grenzen vervolgens ook moeten gaan verwoorden en er aan vasthouden.

Als je co-afhankelijk bent, dan is er een grote kans dat je op dit moment mensen in je leven hebt die geen begrip voor jouw waarheid en grenzen gaan hebben. Zorg dus dat je de hulp van een therapeut hebt en je goed voorbereid op de volgende dingen:

Angst om veiligheid te verliezen

Je kunt je onrustig, onbestemd en heel angstig gaan voelen in het begin. Dat komt doordat je dingen doet en zegt die volledig tegen de regels ingaan van wat je geleerd hebt. Je hebt geleerd dat je alleen veilig bent als jij je naar anderen richt. Door nu volledig vanuit jezelf te spreken, ongeacht de consequenties, kun je je verward en bang voelen. Je weet dat het je misschien de goedkeuring of liefde van sommige mensen zal kosten.

Dit is het kind in jou dat spreekt. Niet de volwassene. Het is heel belangrijk om dat te zien. De volwassene is in staat om het leven te leiden dat ze (hij) wil. Maar het kind is nog steeds bang om de liefde te verliezen van degenen waarvan het zich afhankelijk voelt.

Woede en manipulatie van de ander

Als je stevig in jezelf gaat staan en (misschien met trillende handjes) jouw grenzen en waarheid spreekt, krijg je onvermijdelijk een reactie. Co-afhankelijke mensen hebben vaak te maken met narcisten, sociopaten en mensen die borderline hebben. Wat overeenkomt in al deze relaties, is dat deze persoonlijkheden je door een emotionele rollercoaster sleuren. Ze houden van je of ze hebben een hekel aan je.

Sociopaten zijn gewoon verkeerd geschroefd, gemeen en manipulatief. Zij doen het om het spelletje van macht. Narcisten en borderliners zijn echter mensen die zelf onveilig gehecht  zijn in hun jeugd. En het kan zelfs zo zijn dat ze oprecht veel van je houden. Maar wel op hun voorwaarden. Zo gauw je die voorwaarden verandert, breekt de hel los.

Dit kan echt afschuwelijk zijn. Er wordt op al je zwakke plekken gedrukt. Het kan zelfs (emotioneel) gewelddadig of explosief worden. De ander zal altijd proberen jou terug in het hokje te krijgen waar ze je graag in zien. Vaak worden deze mensen ook nog omringd door anderen die ook co-afhankelijk zijn en het standpunt van die persoon steunen. Zij worden ook zenuwachtig als jij opeens voor jezelf kiest, want dat verstoort hun wereldbeeld dat ze een ander nodig hebben om te bestaan.

Je kunt dus heel erg veel tegendruk verwachten. Soms kan het fijner, veiliger of makkelijker lijken om de ander dan toch maar zijn zin te geven. Daarom heb je een therapeut nodig om je overeind te houden.

Het begin is niet leuk

In het begin zul je enorm aan jezelf twijfelen als je het patroon van co-afhankelijkheid doorbreekt. Je hebt namelijk even geen referentiekader meer. Vroeger wist je of je het goed deed, door te kijken naar de reactie van anderen. Nu moet je zelf bepalen wat goed voor jou is en daar geen concessies meer op doen.

Maar dit is ultiem gezien wel wat zal voorkomen dat je ooit nog depressief of burn-out raakt. Als jij van binnenuit kunt voelen wat je echt wilt en daar voor gaat, dan wordt het leven een infuus van positieve energie. Je leert mensen te weren die slecht voor je zijn. Je hebt geen bewijsdrang meer, waardoor perfectionisme, prestatiedruk en keuzestress afnemen. Je kunt je niet meer minderwaardig voelen, want de enige waar jij je aan meet ben je zelf.

Hoe breek je los uit co-afhankelijkheid

Uit het bovenstaande verhaal kun je afleiden dat er een flinke hoeveelheid bewustzijn nodig is om los te komen van co-afhankelijkheid. Je moet kunnen zien wat er gebeurt in een bepaalde situatie, zonder er in meegezogen te worden. Vasthouden aan jouw waarheid, ook als mensen je verlaten of een rotgevoel geven. Een therapeut kan je helpen stevig in dat bewustzijn te houden. Ook zijn er wat dingen die je zelf kunt doen.

Mediteer

Mediteer iedere ochtend om kalm te blijven. Zeker als je in die eerste fase zit waarin de hele wereld boos op je lijkt te zijn. Zo word je minder makkelijk leeg gezogen door je angst om anderen te verliezen of het idee dat je niets waard bent. Meditatie brengt rust.

Natuur

De natuur is onze oermoeder. Vroeger lachte ik om mensen die bomen knuffelen, nu sta ik regelmatig zelf met mijn rug tegen zo’n woudreus. Het is ook wetenschappelijk bewezen dat in de natuur de alpha hersengolven gestimuleerd worden. Dit brengt je in een relaxte staat van zijn. De natuur kan kracht geven en het gevoel dat je veilig bent. In tijden van veel tumult kun je beter naar het bos gaan dan de drukke stad in.

Als je een vrouw bent: andere vrouwen opzoeken

Wetenschappers hebben ontdekt dat het samenzijn met andere vrouwen voor vrouwen van levensbelang is. Er komt dan een stofje vrij, oxitocine, dat ervoor zorgt dat je gelukkiger wordt en je immuunsysteem omhoog gaat. Misschien iets uit de oertijd, toen ons support system vaak uit vrouwen om ons heen bestond. Hoe dan ook, je kunt hier nog steeds gebruik van maken. Het zal je basisveiligheid versterken waardoor je ook co-afhankelijkheid van ongezonde relaties beter te lijf kunt. Wil je weten waar je andere veilige vrouwen kunt vinden? Google eens op Rode Tent Bijeenkomst (en dan jouw woonplaats).

Ontdek wat voor jou echt belangrijk en leuk is

Het is belangrijk om uit te proberen waar je blij van wordt, los van andere mensen. Ook heb je het recht om nog eens goed naar jouw geschiedenis te kijken en te ontdekken wat daarin waar is voor jou. Ook al vindt een ander het misschien niet leuk. Schrijf al die dingen eens op voor jezelf en bevestig jezelf daarin.

Het is jouw waarheid. Daar heeft een ander niets mee te maken.

Binnenkort zal ik wat meer echte oefeningen geven om jouw waarheid te ontdekken.

Hieronder vind je nog een video van een goed seminar van Ross Rosenberg. Hij is een expert op het gebied van co-afhankelijkheid. Het gaat over de vier stadia om daaruit los te komen.

Liefs, Nien

 

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Blog Comments

Mijn vriendin heeft een burnout en ik vermoed meer dan soms dat ik hiervan (mede) de oorzaak ben. Ben ik de persoon waarvan zij co afhankelijk is of ben ik juist de co afhankelijke omdat ik mijzelf verdenk als de veroorzakende factor?

Wauw ontzettend Herkenbaar. Mijn burn out heeft ook te maken met dit onderwerp. Tijdens mijn consulten bij de Haptonoom ben ik erachter gekomen waar het allemaal vandaan komt: vader is weggegaan op zn 4e, heeft mij nooit erkend. Ik heb 2 jaar lang een ‘relatie’ gehad met een narcistisch persoon. Die heeft mij ook nooit het gevoel gegeven dat ik er toe deed, daar deed ik wel alles voor…

Door deze situaties heb ik patronen ontwikkeld van: altijd aanpassen. Nooit mijn eigen ruimte innemen. Altijd doen zoals een ander, verwacht wat ik doe. Hierdoor ben ik zo ontzettend ver van mijzelf afkomen te staan. Ik heb nog een lange weg te gaan:(….

JongBurnout

Wat goed dat je dit nu kunt zien. Dat is echt de allerbelangrijkste stap. Zo lang het nog in de schaduw ligt, kun je er niets aan veranderen. Maar nu je er licht op hebt geworpen kun je eigenaarschap nemen over je eigen leven. Je bent krachtiger dan je denkt!

Mooi Nienke!
ik ben er sinds een paar weken achter dat dit een van de oorzaken is van mijn burnout. Therapeut nummer 3 legde dit binnen een half uurtje op tafel en het gaf me zo veel herkenning, echt een eye-opener.
Nu verwerken en oplossen…..ik ben benieuwd

JongBurnout

Wat fijn, zeg. Ik ben blij voor je 😀 Dit gaat je heel veel moois opleveren.

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)