Prestatiedruk, jaloezie en de slavendrijver

De angst dat anderen het beter doen dan ik en dat alle moeite die ik dan heb gedaan verspild is, kan me behoorlijk in de weg zitten. De waarheid is echter dat je juist daardoor kansen laat liggen. Het werkt namelijk verlammend, die prestatiedruk.

Mijn ego kan zich op veel verschillende manieren verstoppen. Soms vertelt het me dat ik geweldig ben (als ik ‘die tien dingen nog maar even afvink’) en soms vertelt het me dat ik niets waard ben. Dat een ander alles beter kan. Vooral van die tweede variant kan ik veel ‘last’ hebben. Op zich heb ik een gezonde dosis zelfvertrouwen, maar ik kan ook wel het gevoel hebben dat ik alles supergoed moet doen om mee te tellen en mijn dromen waar te maken.

Jullie hebben gezien dat ik vaak motivational video’s deel. Hartstikke leuk, leerzaam en tsja, motiverend. Maar wat als het jezelf motiveren omslaat naar je eigen slavendrijver worden?

Hoe herken je de slavendrijver?

De slavendrijver maakt gebruik van angsttechnieken. Zo komen er bijvoorbeeld steeds meer blogs over burnout bij. Waar ik ooit de eerste en enige was die dit taboe durfde te doorbreken, staan er steeds meer andere mensen op die hetzelfde doen.

Eigenlijk heel goed, want wie weet raken we dan eindelijk eens dat ‘meer, beter, verder’ ideaal kwijt in deze maatschappij.

Aan de andere kant gaat er ook een klein stemmetje, ‘Ja maar, wat als hun blog het nou beter doet dan Jong Burnout? Heb ik dan al die jaren gewoon alleen maar de weg vrijgemaakt voor anderen? Ben ik dan wel goed genoeg?’

Het is irrationeel en ergens weet ik dat ook. Op het wereldwijde web is plaats voor iedereen. Ik lees ook niet maar één beautyblog, ik lees er meerdere.

Maar we hebben met zijn allen toch aangeleerd gekregen dat er maar eentje de beste kan zijn (Henny Huisman zong het al eens tijdens de mini-playbackshow. Eigenlijk best een ongezonde boodschap om aan kinderen mee te geven). En in de klas kreeg je een sticker of krul, of een blad vol rode strepen en kruizen. We zijn zo enorm opgevoed met de angst voor afwijzing, dat het succes van een ander gevoelsmatig ook meteen jouw ondergang kan betekenen.

Het ontstaan van jaloezie

Vroeger rende ik hard weg voor dat gevoel en ging ik gewoon nog beter presteren. Als je altijd ‘on top’ bent, is het makkelijk om niet jaloers op een ander te hoeven zijn. Maar dat is natuurlijk een recept voor burnout. Een uitputtingsslag. Je mag nooit falen.

Toen ik besloot niet langer weg te rennen voor mijn eigen angst om niet genoeg te zijn, liet jaloezie zich opeens zien. Niet dat hele erge, waar je groene ogen van krijgt. Eerder zo’n klein, bang steekje in mijn middenrif. De angst om over het hoofd gezien te worden, omdat een ander succes heeft. Ik besloot het te onderzoeken.

Jeetje mina, daar zat een klein, bang kind in mezelf, zeg! Een kind dat niet vrij durfde te spelen en creëren, omdat al deze blijdschap en vrijheid meteen wordt onderworpen aan een checklist. Opstellen schrijven is wat ze het liefste doet. Ze krijgt er vaak ook goede cijfers voor. Daardoor denkt ze dat anderen zien wat zij ziet als ze al die magie op papier zet. Maar opeens komt er een ‘matig’ op haar volgeschreven blaadje te staan. Krijgt ze een keer geen sticker. Wordt haar verteld dat ze een voorbeeld kan nemen aan haar tafelgenootje. Een jaar of acht zal die kleine Nienke zijn, die nog steeds in mij besloten ligt.

Dat ze mindere cijfers krijgt voor rekenen maakt niet zoveel uit, daar houdt ze ook niet zoveel van. Maar van tekenen en schrijven wordt ze ontzettend blij en het snijdt door haar ziel, elke keer dat de leraar niet ziet wat zij wel zag toen ze iets maakte. De magie.

En dus ontstaat er angst, jaloezie en prestatiedruk. Als ik de magie maar in een bepaalde vorm dwing, dan is het vast goed genoeg.

De prestatiedruk de baas

Het zaadje is daar geplant. Dat draag ik nog steeds met me mee. Ik geloof ook heilig dat dit voor ons allemaal geldt. Iedereen reageert er net wat anders op.

Sommige kinderen worden volwassenen die hun hele leven lang nooit meer durven hun magie te laten zien. Anderen krijgen een enorme bewijsdrang, gaan knokken om toch erkenning te krijgen voor hun kunsten. Weer anderen ontwikkelen een strategie waarbij ze zichzelf vertellen dat een ander beter of juist minder waard is dan zijzelf. En soms zelfs dat die ander weg moet, zodat de wereld weer een veilige plek is.

In feite gaan dingen mis in de wereld, doordat we allemaal op onze eigen manier gekwetste kinderen zijn. De kunst is nu om dat kind in jezelf te zien, te eren en de ruimte te geven.

Niemand kan wat jij kan. Je bent uniek. Je schildert in een kleur die voor jouw komst hier op aarde nog niet bestond.

Dit is jouw leven. Geniet er van.

Ik ben benieuwd naar jouw verhaal. Wanneer schilder jij jouw unieke kleuren? En durf je dat helemaal te laten zien?

 

Liefs, Nien

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Blog Comments

Hoi Nienke,
Ik wil het prestatiedrukpersoontje niet voeden, maar ik vind jouw site de beste burn out blog site die er bestaat 😉

Haha. Thanks, Linda 😉

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)