Durf jezelf te zijn!

Burnout herstelWat vind jij leuk?
Wat drijft jou?
Waar krijg jij een positieve ‘vibe’ van?

Misschien kun je deze vragen onmiddellijk met zekerheid beantwoorden. Maar de kans is groter dat je er even over moet nadenken.

Ik kom er in toenemende mate achter dat veel dingen die ik heb vastgelegd als ‘die horen bij de persoon Nienke’ een vorm van aangeleerd gedrag zijn. Sterker nog, is de hele gedachte van ‘dit hoort echt bij mij’ geen aangeleerd gedrag? Want zo gauw je jezelf dat vertelt kan het ook voelen als een commitment.

Het begint misschien als een fijn moment voor jezelf. Je doet iets creatiefs bijvoorbeeld. Ik maak weleens illustraties. In het moment van die illustratie houd ik erg van wat ik aan het doen ben. Het bezorgt me een fijn gevoel. Ik vergeet de tijd. En daardoor maak ik met mezelf de afspraak ‘dat ik dit vaker ga doen.’ De volgende keer ga ik er weer voor zitten, maar er is iets veranderd. Het gaat niet meer zo vanzelf. Er zit een vorm van moeten in. Wat gek… De vorige keer kreeg ik toch die positieve vibe en was ik helemaal in het moment? Waarom ‘lukt het’ nu dan niet meer?

Precies om die reden. Ik heb mezelf voorgenomen dat het moet lukken. Daarmee is het geen flow meer. Het is een prestatieding geworden.

Af en toe ga ik nog naar de psychologe waar ik veel aan had tijdens mijn burnout. Een soort APK-check, of een kleine reparatie als ik merk dat ik weer ergens tegenaan loop. Dit beginnen steeds bredere thema’s te worden. Het gaat dan bijvoorbeeld niet over werkstress, maar om de patronen die ik zelf herken en ervaar in mijn dagelijks leven. En de onderliggende redenen voor die patronen. Die kunnen erg ver terug gaan. Zelfs naar mijn kindertijd.

Dat brengt me op een tweede vorm van ‘dingen vastleggen’. In mijn leven voel ik, net als veel anderen, een behoefte om te kunnen duiden wie ik ben. Dat zit er voor iedereen van kinds af aan in. In deze wereld rondstappen is ook behoorlijk verwarrend. Dan is het fijn als je in ieder geval zelf weet wie je bent. Om dat te bepalen kijk je naar de mensen om je heen. In eerste instantie je vader en moeder. Zij vertellen je wanneer je lief of stout bent en onbewust geef je door die confrontatiemomentjes labels aan dingen: als ik dit doe ben ik goed, als ik dat doe ben ik fout. Zelfs als je ouders dat niet zo bedoeld hebben. Met vriendjes en vriendinnetjes gebeurt hetzelfde: ze vinden je leuk als je een bepaald spel met ze wilt spelen, ze vinden je stom als je jouw snoepzak niet wilt delen. We leren daarmee veel goede dingen aan, zoals het vermogen te delen. Maar soms gaat er ook wel iets scheef, omdat je iets aanpast wat eigenlijk diep van binnen bij jou hoort.

En dan volgen nog alle andere dingen die we niet uit onze sociale omgeving halen, maar die we afkijken bij een ander. Ik kan soms een film kijken en me zo identificeren met wat daar gebeurt, dat ik het een beetje overneem. Dan wil ik mijn problemen met dezelfde bravoure te lijf kunnen gaan als de hoofdpersoon bijvoorbeeld. Maar is dat werkelijk wie ik ben? Veel interessanter is het om te kijken achter de behoefte om dat te kunnen. En dat levert soms verrassende resultaten op.

Zo heb ik onlangs ontdekt dat ik als klein kind graag stoer deed, maar me eigenlijk in dat moment juist vaak kwetsbaar voelde. Mijn ouders hebben dat niet altijd door gehad, waardoor mijn stoere gedrag juist versterkt werd. Ik herken het gevoel van kwetsbaarheid wel bij anderen, maar bij mezelf kan ik daar niet goed mee omgaan. Het is lastig uit te leggen, maar ik snap niet hoe het voelt. Ik herken het niet op tijd. Dat resulteert er dus in dat ik in een kwetsbaar moment me afsluit en doorvecht, of juist helemaal totaal ontredderd en verdrietig ben. Van kwetsbaarheid raak ik in paniek: het is iets wat er niet gewoon mag zijn. Liever onderneem ik meteen iets om er vanaf te komen, zoals knokken. Doe ik dat niet, dan uit de paniek zich. Mijn identificatie met een hoofdpersoon die heel stoer alle problemen te lijf gaat helpt mij om het rotgevoel af te schudden. Ik vlucht dan in mijn meest comfortabele kant: de stoere doorzetter. Als ik echter kijk naar de werkelijke behoefte erachter, dan is dat het begrijpen van mijn eigen kwetsbaarheid en dat in orde vinden. Kwetsbaar kunnen zijn.

Wat ik maar wil zeggen: je identificaties en de dingen die jij probeert om te zetten in een ‘moeten’ (zoals die ene hobby MOETEN uitoefenen, of een oplossing MOETEN vinden voor je gevoel van kwetsbaarheid) leren je iets over jezelf.  Als je bereid bent van heel dichtbij te kijken. Dat kun je niet altijd in je eentje. Om die reden ga ik af en toe nog naar de psychologe. Niet omdat er iets mis is, maar omdat ik het mezelf gun een zo compleet mogelijk mens te zijn. Omdat ik inmiddels geloof dat er niet zoiets bestaat als verkeerde patronen of gedachten. Ze zijn er allemaal, omdat ze in jouw leven ergens van nut zijn geweest en nu leren ze je iets over je geschiedenis. Het is bijna archeologie, maar dan van de ziel. Ik gun het mezelf om af en toe heel voorzichtig met een schepje en een borsteltje wat dingen af te poetsen, te kijken naar mijn eigen evolutie en een stukje aan de puzzel toe te voegen.

Wees je eigen persoon.

Liefs, Nienke

Laat je reactie achter

Ik ben benieuwd wat je van dit artikel vindt. Laat je het me weten?

Blog Comments

Dankjewel! 🙂

Prachtig stuk, Nienke

Geef een reactie (*Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd)